System bohaterów jako motywacja nowoczesnego człowieka
Miano bohatera istnieje w naszej kulturze od bardzo dawna. Kultura zapewnia nam wiele okazji, aby każdy z nas na swój sposób stał się bohaterem. Jednak w obecnych czasach nowoczesny człowiek może zatracić poczucie bohaterstwa, ponieważ wzorce i plan działania jaki wyznacza kultura prowadzą do wielu nieporozumień. Młodzi, do których też się zaliczam po prostu wyczuli, że idea samopoświęcenia w niesprawiedliwych sporach oraz bohaterstwo przejawiane w mniejszych lub większych społecznościach nie odpowiada prawdzie.
Związane jest to z brakiem autentyczności, ponieważ chcemy wierzyć, że to co robimy jest znaczące, doskonałe i słuszne. W efekcie zakładamy maski lub budujemy różne techniki, aby dotrzeć do fundamentu bohaterstwa jakim jest chwała. To tutaj właśnie docieramy do problemu czy system bohaterów, który tworzymy jest autentyczny? Czy jest motywacją dla ludzi? Aby odpowiedzieć na te pytania skupimy się na tym, z czego składa się system bohaterów.
Racjonalizowanie
Gdy rozwijam siebie i swoje umiejętności poszerzam wiedzę. Droga, którą wybieram polega na tym, że chcę uprościć złożoności, co może prowadzić mnie do kłamstw. W efekcie albo odkryje prawdę, znajdę problem, który mnie dotyczy lub zacznę racjonalizować, aby uzyskać to czego potrzebuję. Racjonalizm taki jest jak filtr, który oddziela czynniki motywujące od czynników decyzyjnych, a jednocześnie nie zaprzecza emocjonalnej części człowieczeństwa. Polega to na tym, że emocje mówią nam, czy chcemy coś zrobić, a intelekt czy powinniśmy. Tutaj trzeba uważać na skrajności, ponieważ „czysty intelekt w wymiarze indywidualnym odcina jednostkę od czynników motywujących, a w wymiarze społecznym od drugiego człowieka. Co prowadzi do wniosku, że życie bez motywacji nie jest możliwe, a bez drugiego człowieka jest nie do zniesienia.”
Narcyzm i społeczeństwo
Wnioskując z poprzedniego akapitu zarówno skrajne emocje jak i skrajny intelekt mogą prowadzić do kłamstw. Podobna dysproporcję opisałem w poprzednim artykule altruizm versus egoizm. Kolejnym kontekstem jest narcyzm i społeczeństwo. Nie wiem jak Ty, ale gdy czuję, że moje wysiłki, moja misja przynoszą znakomite efekty, to odzywa się u mnie powołanie do bohaterstwa. Takie zaabsorbowanie sobą, może mnie prowadzić do wniosku, że wszystko od mnie zależy, a reszta ludzi jest mi nie potrzebna. Freud wyjaśnił to tak: „nieświadome nie zna ani śmierci, ani czasu, w głębokich zakamarkach psychiki, człowiek czuje się nieśmiertelny.” A zatem świadomość swojej tożsamości, poczucie mocy oraz aktywności mogą prowadzić nas do nieświadomego bohaterstwa.
Owe bohaterstwo może wyznaczać nasz poziom narcyzmu. Narcyzm związany jest nieodłącznie z samooceną, która u Brandena jest jednym z 6 filarów poczucie własnej wartości. Doskonałym przykładem jest dziecko, które nie wstydzi się, tego czego potrzebuje, tego co chce najbardziej. Całym organizmem krzyczy i uwidacznia swoje potrzeby, a to oznaka naturalnego narcyzmu. Pragnie wyróżnienia się, by być tym jedynym. Takie desperackie uzasadnienie u dziecka czy bardziej wyrafinowane u dorosłych ma na celu nadanie sobie wartości we wszechświecie. Wyróżnienie się, a to prowadzi do stania się bohaterem. „Prawda jest taka, że społeczeństwo jest systemem symbolicznego działania, strukturą statusów i ról, zwyczajów i zasad, które napędzają ludzkie bohaterstwo.”
Tworzenie sensu
Odkrycie w głębi siebie tych wskazówek rodzi w nas lęk. Spowodowane jest tym, że tylko my wiemy i jednocześnie boimy się przyznać, co robimy, aby wypracować w sobie tą samoocenę. Jednak odkrycie tego jest otrzeźwiające i pozwala nam zrozumieć problem bohaterstwa dzisiejszego nowoczesnego człowieka. Tak więc system bohaterów opiera się na potrzebie samooceny oraz rzeczywistej własności narcyzmu, które uporczywie prowadzą do tworzenia sensu. Dlatego każda cegła, kamień, działanie, akt twórczy jest oznaką triumfu. Jest oznaką zmagania się z rzeczywistością. Jednak gdy rzeczywistość zaczyna nas przytłaczać, uciekamy w świat symboli. Tych symboli może być wiele. Symbole, stanowią konkretyzację naszych wartości i przekonań oraz są postrzegalnymi zmysłowo odpowiednikami pojęć abstrakcyjnych. Dopiero z tej walki rodzi się autentyczność, której szuka nowoczesny człowiek. Tak tworzony system bohaterów podsyca pragnienia życia, zapewnia bezpieczeństwo oraz ukazuje sens istnienia.