Oduczanie to klucz do produktywności
Ciągle uczymy się nowych rzeczy, rozwijamy swoje zainteresowania, szkolimy się, stajemy się ekspertami i specjalistami . Wykorzystujemy czas na różne rodzaje czynności, którego czegoś nas uczą w konkretnie obranym kierunku. Kształtuje to naszą postawę, zaangażowanie i przekonania. Ale czy zadałeś sobie kiedyś pytanie czy te wyuczone umiejętności są jeszcze przydatne i potrzebne? Bo jeżeli nie to może warto oduczyć się tego co tylko pozornie przynosi efekty. Jeśli utkwiłeś w jakimś miejscu, jeżeli nie jesteś zadowolony z sytuacji, w której się znajdujesz, z siebie lub relacji, którą budujesz to warto zmienić przekonania i oduczyć się tego co dawno już się nie sprawdza.
Odwrotna inżynieria w praktyce
Istnieje w technice pojęcie odwrotna inżynieria, która polega na zebraniu niezbędnych informacji, bodźców z otoczenia, a następnie odtworzeniu ich w stworzonym modelu. Co daje nam takie podejście? Otóż, że suma naszych przekonań i umiejętności jest przenoszona do nowej rzeczywistości, do nowego obrazu siebie. Następnie świadomie filtrujemy czynniki, które mogą negatywnie wpływać na sposób postrzegania. Przykładowo chodzę ciągle nie wyspany. Co jest tego przyczyną? Po pierwsze zbyt późno kładę się spać. Po drugie przed snem korzystam z telefonu, co czasami znacznie przedłuża czas pójścia do spania. Natomiast po trzecie ciągle pobudzam organizm niebieskim światłem z wyświetlacza. A zatem jak oduczyć się czegoś co zmniejsza naszą produktywność? Po pierwsze są aplikacje, które po ustalonej godzinie wyłączają na ekranie telefonu kolory, wyszarzają tło oraz usypiają powiadomienia zostawiając je w tle. Zmiana takiego podejścia oducza nas złego mechanizmu na rzecz produktywności.
Oduczanie jest dużo trudniejsze, niż samo uczenie się. Dzieje się tak ponieważ wiele czynności następujących po sobie jest zautomatyzowanych. Po drugie wiele połączeń neuronowych w naszym mózgu zapisało pewien kod poruszania się między nimi. Efektem tego jest przyspieszenie działań i nie zużywanie energii na zbędną analizę. Wiele z tych rzeczy jest dobrych, jak umiejętności jazdy samochodem, gdzie nie zastanawiamy się zmieniając bieg, wciskając sprzęgło, włączając kierunkowskaz i jednocześnie obserwując otoczenie, a nawet dodatkowo w tym czasie z kimś rozmawiając. Wszystkie te ścieżki ukształtowały kluczowe i niezbędne do prawidłowego działania na wielu płaszczyznach złożoności.
Zmiana nawyku wzmacnia produktywność
Zmiana nawyku to pierwszy klucz do produktywności. Oduczanie wiąże się ze zmianami nawyków, a zatem pociąga również ze sobą zmianę zaprogramowanych ścieżek w naszym mózgu. Z poprzedniego akapitu wynika, że umiejętność oduczania nie jest łatwa. Dlatego dla lepszego zobrazowania podam jeszcze jeden przykład. Po remoncie mieszkania, kilka szuflad zmieniło swoje położenie, a co najgorsze klasyczne miejsce kosza na śmieci uległo zmianie (w ponad 90% procent gospodarstw jest on pod zlewem). Tak więc powrót do nowej zmienione rzeczywistości narobił trochę bałaganu zarówno fizycznie jak i mentalnie w umyśle. A jak to się stało?
Nowa zmieniona rzeczywistość
Podczas przygotowania obiadu z grającym w tle radiem, garść pełną obierek i resztek wrzuciłem do szafki pod zlewem. Następnie po kilku sekundach zorientowałem się, że czekaj, coś tu nie gra, stanąłem jak osłupiały, a potem dopiero dotarło do mnie co zrobiłem. Dzieje się tak ponieważ reakcja na znany bodziec zadziałała prawidłowo. Jednak reakcja na nowy bodziec, musiała przebyć dłuższa drogę. W konsekwencji uświadamiając nowe fakty napotkało mnie zdziwienie. Kiedy otwarłem szafkę i zobaczyłem śmieci na czystych ręcznikach kuchennych owo zdziwienie przerodziło się w lekką frustrację z uśmiechem. Tak właśnie działają nasze automaty i wyuczone mechanizmy. Często sama świadomość nie wystarcza, ponieważ siła połączeń pomiędzy neuronami jest ogromna.
Świadome zarządzanie sobą
Wielu z nas nie lubi nowych rzeczy. A jest jeszcze gorzej, kiedy nowe zmiany wymagają zmiany nas samych. Prawda, która od czasu do czasu odzywa się z naszego wnętrza domaga się ujawnienia. Ale czy po prostu wolimy jej nie zauważać, świadomie przekierować uwagę na coś innego? Dlatego żyjemy starymi przekonaniami, powtarzamy schematy i mechanizmy, które w rzeczywistości nie przynoszą takich efektów, jakich byśmy chcieli. Dlatego umiejętność słuchania i gotowość do przyjęcia prawdy o sobie to drugi klucz do produktywności. Takie zakwestionowanie naszych przekonań otwiera nas na wiele możliwości. Dopiero wtedy skupiamy się na uzyskaniu jak najlepszych efektów, oduczając się tego co nie przynosi rezultatów, a nawet pogorszą sytuację.