Powiedz nie! Czyli, jak zdrowo i skutecznie odmawiać?
Z mówieniem „Nie” wiąże się wiele naszych wyborów. Istotne jest zrozumienie siebie i drugiego człowieka. Aby skutecznie odmawiać, powinniśmy najpierw skupić się na tym, na czym nam zależy oraz rozpoznać jak wiele nieistotnych rzeczy wyprowadza nas z równowagi. Zapewne jesteś na etapie robienia czegoś na czym Ci zależy, może bierzesz udział w ważnym projekcie, albo dbasz lub poprawiasz swoją relację z rodziną, mężem, dzieckiem, dziewczyną lub przyjacielem. Dlaczego poruszam akurat te kwestie? A otóż dlatego, że zarówno w pracy, relacji, rozwijaniu siebie i codziennym życiu zmagamy się z wyborami. Każdy wybór prowadzi nas w konkretnym kierunku. Zdrowa asertywność w tym przypadku powiedzenie „nie”, pomaga nam odrzucić wszystkie rzeczy, które oddalają nas od tego czego chcemy.
Nie oznacza to, że masz wszystkim odmawiać, być egoistą. Jeżeli Ty sam nie ustalisz w swoim życiu priorytetów, inni zrobią to za Ciebie. Przestaniesz odróżniać to co jest dla Ciebie ważne, a wpadniesz w wir rzeczy nieistotnych. Kiedy próbujemy robić wszystko, a przy tym mieć wszystko, okazuje się, że trzeba zawierać kompromisy, które w efekcie prowadzą do niezdecydowania. Najlepszym sprawdzianem będzie zadanie sobie pytania, kiedy zdecydowałem się celowo i świadomie na realizację swojej strategii? Czy realizuje chociaż po części drogę ku swojemu szczęściu? Czy przeciwnie marnuje swoje talenty, bojąc się wyjść ze znanego mi miejsca? Idealnym zakończeniem tego wstępu będą wypowiedzi pielęgniarek, które spędzają ostatnie godziny życia z osobami umierającymi. Najczęściej powtarzającym się stwierdzeniem jest: ” Żałuję, że brakło mi odwagi by być w zgodzie z samym sobą, a prowadzić życie tak – jak oczekiwali tego inni ” .
Samodzielność - klucz dokonywania wyborów
Badania mówią jasno, że wyżej cenimy rzeczy, które juz posiadamy, natomiast ich realna wartość w rzeczywistości jest niewielka. Dlatego też aktywnie eliminuj rzeczy nie ważne. A zatem możemy z rozmysłem wskazać rzeczy, które będziemy robić, albo godzić się na to, że ktoś nas popchnie w innym kierunku, w którym wcale do końca nie chcemy iść. Bądź świadomy i samodzielnie, powtarzam samodzielnie dokonuj wyborów. Nie chodzi tu o to, aby iść w zaparte, czy rzucać się pochopnie w nieznane nam horyzonty, aby coś udowadniać. Pamiętaj, że skrajne podejścia są ryzykowne i umysł często może nas wprowadzać w błędy poznawcze.
Według Kahnema nasz mózg ma dwa systemy. „System 1 – szybki, intuicyjny i emocjonalny oraz System 2 – wolniejszy, działający w sposób bardziej przemyślany i logiczny”. Obydwa systemy sprawdzają się w odmiennych warunkach. Jednak przy dokonywaniu wyborów, ten drugi sprawdza się bardziej. Dzieję się tak ponieważ, pod wpływem emocji, chwilowej ekscytacji nie jesteśmy w stanie podjąć świadomych wyborów. Dlatego też główną funkcją drugiego systemu jest świadome i swobodne działanie, pozwalające się skupić na podejmowaniu decyzji. Działa to przede wszystkim w wymierza długofalowym. Trzeba wiedzieć, że prawdziwe wartościowe życie i osiąganie sukcesu to nieustanny proces, nie przypadek czy los na loterii, lecz gra długoterminowa. Więcej o tym pisałem w artykule -> „Długoterminowość”.
Umiejętne zadawanie pytań
Aby skutecznie odmawiać, nie tylko masz odmawiać innym, ale także sobie. Zarówno zewnętrzna asertywność jak i wewnętrzna wola powinny ze sobą współgrać jak dobrze naoliwiona maszyna. Ćwicząc wewnętrzną asertywność, uczymy się umiejętne zadawać pytania i tak zamiast „Z czego muszę zrezygnować?” zadaj sobie pytanie: „W czym chcę osiągnąć największy sukces?” . Wiedz, że odmowa wiąże się z rezygnacją z jednej rzeczy na korzyść, bądź nie korzyść drugiej. Dlatego na początek polecam spisanie wszystkich swoich aktualnie wykonywanych zadań i czynności. Będziesz potrzebował do tego także kilku godzin, może dni najlepiej w odosobnieniu z samym sobą. Na początku może Cię przytłoczyć ogrom tego co robisz. Teraz ważna rzecz! Musisz się skupić, skupienie jest bardzo ważne. Skupienie to też robienie czegoś.
Ważne jest, aby stworzyć sobie swoją przestrzeń, azyl, w którym odpoczniemy, uciekniemy od codziennego zgiełku. Po prostu miejsce, w którym dobrze czujemy się sami ze sobą, tylko i wyłącznie, bez radia, telefonu i innych rozpraszaczy. Teraz musisz spojrzeć w głąb siebie, na Twoje spisane kartki i poszukać całości z sumy wszystkich części. Może pewne fragmenty łączą się w jakiś ogólny obraz, może dostrzegasz pewne korelacje. W końcu widzisz, to co Cię rozprasza, oddala od Twojego życiowego celu. Kolejnym krokiem jest przegląd tego co zapisałeś po jakimś czasie. Sprawdź czy osiągnąłeś to co zamierzyłeś, co Cię naprawdę zmotywowało oraz zobacz czego nie zrobiłeś, zrealizowałeś. Sam widzisz, że rzeczy z pozoru trywialne, w perspektywie czasu przynoszą znakomite efekty. Dlatego wykorzystaj to w jak najlepszy sposób i dobrze się przy tym baw. Dzięki zabawie żyjesz pełnią życia, a w dodatku zabawa to idealne antidotum na stres.
Odmowa to nie odtrącenie
Odwaga w uprzejmym odmawianiu jest najtrudniejszą rzeczą do opanowania, ale nie jest niemożliwa. Pamiętaj, że nie jesteś złym człowiekiem, kiedy odmawiasz. Może na początku tracisz, ale z czasem zyskujesz szacunek i nie tracisz tego co najważniejsze, czyli sensu życia i celu, do którego zmierzasz. Siła, którą bierzesz w wybieraniu tego co dla Ciebie ważne bierze sie z przejrzystości tego co chcesz osiągnąć. Musisz oddzielić decyzję od relacji, ponieważ postępując w zgodzie ze sobą nie odtrącasz drugiego człowieka. Empatia jest ważna, ale na nic się zda, jak Twoje potrzeby nie zostaną zaspokojone. Natomiast będąc sobą, opierając się o wartości, które są w zgodzie z Tobą, spełniasz siebie, stajesz sie szczęśliwy. Dopiero wtedy mając więcej, możesz dzielić się tym co w Tobie najlepsze. Zobaczysz, że na dłuższą metę szacunek jest bardziej wartościowy, niż popularność i dostępność na każde zawołanie.
Zyskaj coś więcej!
Wielu z nas kieruję się zasadą, że jak już zainwestuje wiele czasu, pieniędzy i nie ma efektu i wyników to nadal brnie w niesprawdzone rozwiązanie, trwoniąc resztkę sił i kapitału. Jest to tak zwany „efekt kosztów poniesionych”. Termin znakomicie przebadany oraz świetnie rozwinięty przez wcześniej wspomnianego Kahnemana, noblistę i wybitnego psychologa. Jeżeli chciałbyś wiedzieć się dowiedzieć na ten temat to bardzo polecam książkę „Pułapki myślenia”.
Sztuka odmawiania, a przynajmniej jej mała część, którą tutaj przedstawiłem jest do opanowania. Droga jaką musisz przebyć może okazać się nie łatwa, ale warta swojej ceny. Po pierwsze musisz rozpoznać co jest dla Ciebie ważne, dlatego trenuj skupienie i znajdź do tego swój idealny azyl. Po drugie stwórz listę swoich pragnień, pomysłów, realizowanych celów i zadań. Krok trzeci, czyli selekcja. Ten proces jest najważniejszy, dlatego poświęć dla niego dużo czasu i zapominaj o skupieniu. W takcie tych wszystkich działań, świadomie wybieraj co chcesz robić ucząc się przy tym zdrowego odmawiania – krok czwarty. Nie wiem czy zauważasz pewną synergię, ale każda z wyżej wymienionych czynności jest działaniem, czyli istotą całego poruszanego zagadnienia. To jest właśnie tajemnica sukcesu i ostatni już piąty krok w drodze do życia jakiego pragniesz.
Tylko działanie pomaga nam przekraczać bariery, których tak się boimy. A przekraczając lub pokonując swoje ograniczenia zyskujemy coś więcej. Zyskujemy wolność, ponieważ przestajemy się bać. Entrecation uwierz, a „nie możliwe stanie się możliwe”.
Jeżeli uważasz, że warto podzielić się tym artykułem i być może ulepszyć czyjeś życie to zachęcam do udostępniania 😉